Rủi ro khi mua nhà đồng sở hữu, nhà chung sổ

Nhà đồng sở hữu, hay còn gọi là nhà chung sổ, là loại hình bất động sản mà quyền sở hữu thuộc về nhiều người cùng lúc. Với mức giá thường mềm hơn so với nhà có sổ riêng, loại hình này hấp dẫn không ít người mua có ngân sách hạn chế. Tuy nhiên, đằng sau mức giá dễ chịu là những rủi ro pháp lý mà người mua cần hiểu rõ trước khi quyết định. Rủi ro lớn nhất của nhà đồng sở hữu nằm ở việc định đoạt tài sản. Về nguyên tắc, những vấn đề quan trọng liên quan đến tài sản chung như bán, tặng cho, thế chấp thường cần có sự đồng thuận của các đồng sở hữu. Điều này có nghĩa là nếu bạn mua một phần trong căn nhà chung sổ, bạn không hoàn toàn tự do quyết định đối với toàn bộ tài sản, mà phụ thuộc vào ý chí của những người còn lại. Từ đó nảy sinh nhiều tình huống rắc rối. Khi bạn muốn bán phần của mình, việc tìm người mua đã khó vì tâm lý e ngại chung sổ, lại còn có thể vướng quy định về quyền ưu tiên mua của các đồng sở hữu khác. Khi muốn sửa chữa, cải tạo hay khai thác căn nhà, sự bất đồng giữa các đồng sở hữu có thể khiến mọi việc bế tắc. Trong trường hợp xấu, mâu thuẫn giữa những người chung sổ dẫn đến tranh chấp kéo dài, thậm chí phải nhờ tòa án phân chia. Một rủi ro khác là ranh giới sử dụng không rõ ràng. Nhiều căn nhà chung sổ được các bên tự thỏa thuận phân chia phần diện tích sử dụng riêng, nhưng sự thỏa thuận này nếu không được ghi nhận chặt chẽ về mặt pháp lý thì rất dễ phát sinh tranh chấp về sau, đặc biệt khi một trong các đồng sở hữu chuyển nhượng phần của mình cho người ngoài. Vậy người mua cần lưu ý gì? Trước hết, phải xác định rõ tình trạng pháp lý thực tế: căn nhà có bao nhiêu đồng sở hữu, phần của người bán là bao nhiêu, và việc chuyển nhượng có cần sự đồng ý của những người còn lại hay không. Hãy yêu cầu xem bản chính giấy chứng nhận và các văn bản thỏa thuận liên quan. Thứ hai, nếu quyết định mua, hãy đảm bảo giao dịch được thực hiện đúng quy định, có sự tham gia và đồng thuận của các đồng sở hữu khi cần thiết, và được công chứng đầy đủ. Việc có văn bản thỏa thuận rõ ràng về phần diện tích, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên là rất quan trọng. Thứ ba, cân nhắc kỹ khả năng chuyển nhượng lại trong tương lai. Nhà chung sổ thường có thanh khoản kém hơn nhà sổ riêng, nên nếu bạn có ý định bán lại, cần lường trước khó khăn này. Lời khuyên chung là với những người mua chưa có nhiều kinh nghiệm, nhà sổ riêng vẫn là lựa chọn an toàn hơn. Nếu vẫn muốn mua nhà đồng sở hữu vì lý do tài chính, hãy tìm hiểu thật kỹ và nên có sự tư vấn của chuyên gia pháp lý. Tại Nguồn Nhà Phố HCM, chúng tôi luôn tư vấn trung thực về ưu và nhược điểm của từng loại hình để khách hàng đưa ra quyết định phù hợp nhất với hoàn cảnh của mình. Ngoài ra, người mua nên tìm hiểu kỹ về mối quan hệ giữa các đồng sở hữu và lịch sử của tài sản. Những mâu thuẫn tiềm ẩn giữa các thành viên có thể không hiện rõ qua giấy tờ nhưng lại là nguồn cơn của tranh chấp về sau. Việc trò chuyện, tìm hiểu và đánh giá thận trọng giúp bạn nhận diện những rủi ro này. Với loại hình phức tạp như nhà đồng sở hữu, sự kỹ lưỡng và tư vấn chuyên môn không bao giờ là thừa, bởi nó bảo vệ bạn khỏi những rắc rối pháp lý kéo dài và tốn kém.